Το Χάος στις Κοσμογονίες

Η αιώνια πάλη μεταξύ τάξης και αταξίας, αρμονίας και χάους, αντιπροσωπεύει, μάλλον μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη του ανθρώπου για το σύμπαν. Γι’ αυτό και τη συναντάμε σε τόσους πολλούς μύθους για τη δημιουργία του κόσμου και σε τόσους πολλούς πολιτισμούς.
Το Χάος ήταν το πρώτο στοιχείο της κοσμογονίας των φιλοσόφων της αρχαίας Ελλάδας. Για πρώτη φορά το «Χάος» παρουσιάζεται στην Θεογονία του Ησιόδου (8ος αιώνας π.Χ.) σαν η πρωταρχική ύλη του Κόσμου που που οδηγείται μέσα από την εξελικτική πορεία μιας αέναης μεταβολής της ύλης και της κίνησης από το ομοιόμορφο στο πολύμορφο:


data-ad-client=»» data-ad-slot=»2954542709″ style=»display: inline-block; height: 600px; width: 300px;»>

Το Χάος πρωτογίνηκε κι η Γη μετά η πλατυστήθα … Κι απ’ το Χάος πάλιν γεννήθηκε το Έρεβος και η τρίσμαυρη η Νύχτα…
Και μετά έρχεται η ισορροπία, η αρμονία και η ζωή. Αλλά η ανθρώπινη ζωή βιώνεται μέσα σε ένα χαοτικό κόσμο, την πολυπλοκότητα, τις αντιθέσεις και την αντίφαση που κυριαρχούν σε όλους τους τομείς της σκέψης και της ζωής. Από τις αντιθέσεις δε προκύπτει η τέλεια σύνθεση, όπου τυχαία και συγκεχυμένα στοιχεία της υπάρχουσας άπειρης ύλης, μορφοποιούνται σε συντεταγμένες καταστάσεις.
Ο Αναξιμένης (585 περίπου π.Χ.), ένας σοφός από τη Μίλητο και μαθητής του Αναξίμανδρου, δίνει την εξήγηση των διαφόρων μορφών της πρωταρχικής ύλης, του Χάους, με την πύκνωση και την αραίωση.
Ο Αναξαγόρας (500 περίπου π.Χ.), φιλόσοφος από τις Κλαζομενές, δέχεται ότι «όλα τα στοιχεία στην αρχή ήταν ανακατεμένα και συγκεχυμένα. Τα πάντα ήταν μέσα στα πάντα. Όλα όσα σήμερα είναι ξεχωρισμένα, αποτελούσαν μια μάζα αξεχώριστη και ηρεμούσα. Το μίγμα αυτό δεν θα έβγαινε από την ηρεμία του αν ο νους δεν έδινε σ’ αυτό την κίνηση και δεν το διαχώριζε». Έτσι, ασχολείται με τα ασταθή, τυχαία, ανακατεμένα και συγκεχυμένα στοιχεία της πρωταρχικής άπειρης ύλης.
Στη «Γένεση» της Παλαιάς Διαθήκης «η Γη ην αόρατος και ακατασκεύαστος και σκότος εφέρετο υπεράνω της αβύσσου».
Σ’ ένα πρώιμο βαβυλωνιακό έπος το σύμπαν γεννιέται απ’ το χάος που προκύπτει όταν μια ανυπάκουη οικογένεια Θεών της αβύσσου καταστρέφεται από τον πατέρα της. Το χάος είναι η αρχέγονη άμορφη μάζα από την οποία ο δημιουργός έπλασε την τάξη και το σύμπαν. Η τάξη ισοδυναμεί με το καλό, και η αταξία με το κακό. Η τάξη και το χάος φαίνονται σαν δύο αντίθετα πράγματα, σαν δύο πόλοι γύρω απ’ τους οποίους περιστρέφουμε τις ερμηνείες μας σχετικά με τον κόσμο.
Κάποια έμφυτη παρόρμηση κάνει την ανθρωπότητα να προσπαθεί να κατανοήσει την κανονικότητα στη φύση, να ερευνήσει τους νόμους που κρύβονται πίσω από την παράξενη πολυπλοκότητα του σύμπαντος, να βγάλει κάποια τάξη μέσα απ’ το χάος.
Στη σύγχρονη εποχή οι επιστήμονες, φυσικοί, βιολόγοι, μαθηματικοί, μηχανικοί, χημικοί και άλλοι, ερευνώντας διάφορα στοιχεία για να εξηγήσουν κάποιες αταξίες που κυριαρχούν στο χαοτικό οργανικό και ανόργανο κόσμο, οδηγούνται να βρουν τον τρόπο με τον οποίον θα μπορούσαν να μεταβάλουν σε κάθε περίπτωση τα πολύμορφα στοιχεία σε ομοιόμορφα, τα πολύπλοκα σε απλά, τα ασταθή σε σταθερά, τα τυχαία και απρόβλεπτα σε καθορισμένα.

Πηγή

Αν σας άρεσε το θέμα κάντε ένα «Like» και κοινοποιήστε το στους Φίλους σας…!